Overheid: hoeder of bedreiging?

Het gevoel dat het collectief belangrijk is voor het individu is minder geworden. Het dominante discours werd dat individuen tegen de overheid moesten worden beschermd: de overheid als bedreiging in plaats van als hoeder. Je ziet dat ook in de fiscale rechtspraak. Camerabeelden mogen vanwege de privacy niet als bewijsmiddel worden gebruikt voor het bestrijden van fraude met de auto van de zaak. Belastingplichtigen mogen afgaan op vergissingen van de fiscus. Fiscale boetes moeten aan het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens worden getoetst. Burgers moeten worden gecompenseerd voor een traag handelende Belastingdienst en belastingrechter. Zo kon het ook gebeuren dat de Hoge Raad een streep zette door het heffen van inkomstenbelasting over een forfaitair rendement (box 3).

Onder invloed van sociale media is een anti-overheidssentiment ontstaan. Complotachtige theorieën tieren welig. Dit beperkt zich niet tot extreemrechtse groeperingen. Ook salonfähige burgers zijn er aan ten prooi gevallen. Zij klagen onder meer over belastingen. Ik voorzie chaos als de macht in handen komt van cryptopromotors, influencers, Farmers Defence Force, dragers van gele hesjes, Extinction Rebellion, ex-CEO’s, vastgoedmagnaten en voetbalcommentatoren. Daarom neig ik tot meer clementie met de overheid dan in het licht van haar staat van dienst is gerechtvaardigd. Voor het algemeen belang moeten we werken aan betere wetten, beter bestuur, betere uitvoering en betere handhaving. Het pleidooi van libertariërs voor afslanking van de overheid die verder gaat dan een efficiëntieslag is evident in strijd met de menselijke evolutie. We zijn allemaal probleemeigenaar.